Wie meerdere talen beheerst zal dit vast herkennen. Soms ben je gewoon even ‘lost in translation’. Je weet niet hoe je iets het beste kunt verwoorden in een andere taal, of het woord dat je wilt gebruiken heeft simpelweg gewoon geen betekenis in je tweede of derde taal. Ik heb daar regelmatig last van.

In de ‘rubriek’ Lost in Translation schrijf ik over woorden of andere zaken die nauwelijks te vertalen zijn. Dit keer het Portugese spreekwoord ‘O gato comeu a língua’.

O gato comeu a língua

Dit Portugese spreekwoord kennen we ook wel in het Nederlands, alleen is hij net iets anders. Wie ‘O gato comeu a língua’ letterlijk vertaalt zal in eerste instantie waarschijnlijk wel even moeten lachen. ‘De kat heeft de tong opgegeten’ is namelijk de vertaling.

In principe wordt dit Portugese spreekwoord gebruikt wanneer iemand de kaken stijf op elkaar houdt en helemaal niets zegt. Als iemand helemaal geen antwoord geeft op je vraag bijvoorbeeld.

Nederlanders gebruiken dan ook een spreekwoord met het woord ‘tong’, maar dat doen we net iets anders. In Nederland vragen we iemand dan of hij of zij zijn tong heeft verloren. Uiteindelijk hebben beide spreekwoorden dezelfde betekenis.

Een kletskous?

Natuurlijk is er ook een Portugees spreekwoord die juist gebruikt wordt bij een zogenaamde kletskous. Of nouja, gewoon iemand die zonder problemen zegt waar het op staat.

In dat geval gebruiken de Portugezen het spreekwoord ‘sem papas na lingua’. Letterlijk vertaald: geen pap op de tong hebben. Je hebt immers je mond helemaal leeg en zegt direct waar het op staat.

Ook in Nederland hebben we daar een uitspraak voor. Nederlanders gebruiken in dit geval regelmatig de spreekwoorden ‘een losse tong hebben’ of ‘het hart op de tong hebben’. Ook ‘geen blad voor de mond nemen’ wordt veelvuldig (misschien nog wel veel vaker) gebruikt. Maar ja, daar komt het woord ‘tong’ dan weer niet in voor.

Lees ook de eerdere blogposts in deze serie: